1. Əmək Məcəlləsinin əsas məqsədi
Əmək Məcəlləsinin əsas məqsədi:
- İşçinin əmək hüquqlarını və sosial müdafiəsini təmin etmək,
- İşəgötürənin hüquq və vəzifələrini qanun çərçivəsində formalaşdırmaq,
- Əmək münasibətlərində ədalət və şəffaflıq yaratmaqdır.
✅ 2. Əsas Prinsiplər və Hüquqlar
👷♂️ İşçilərin əsas hüquqları:
- Əmək müqaviləsi əsasında işləmək;
- İş şəraiti haqqında məlumat almaq;
- Ədalətli əmək haqqı almaq;
- Təhlükəsiz və sağlam iş şəraitində işləmək;
- İllik ödənişli məzuniyyət hüququ.
🏢 İşəgötürənin əsas hüquqları:
- İşçi ilə müqavilə bağlamaq və ləğv etmək;
- İşçidən intizamlı və səmərəli iş tələb etmək;
- Daxili intizam qaydalarını tətbiq etmək;
- Əmək intizamını pozan işçiyə qarşı tədbir görmək (qanun çərçivəsində).
✅ 3. Əmək Müqaviləsi və ƏMAS
- Əmək müqaviləsi yalnız yazılı formada bağlanılmalıdır.
- Müqavilə ƏMAS (Əmək Müqaviləsi Bildirişi Elektron İnformasiya Sistemi) üzərindən qeydiyyatdan keçməlidir.
- Müqavilədə iş vaxtı, əmək haqqı, vəzifələr və səlahiyyətlər, məzuniyyət hüquqları aydın göstərilməlidir.
✅ 4. İşəgötürənin Öhdəlikləri
İşəgötürən aşağıdakılara riayət etməlidir:
- İşçilərlə əmək müqavilələrini rəsmiləşdirmək;
- İşçiləri əmək qanunvericiliyi ilə tanış etmək;
- Məzuniyyət, xəstəlik vərəqəsi və s. hüquqlara hörmət etmək;
- Əmək mübahisələrinin qanuni həllini təmin etmək;
- Təhlükəsizlik və gigiyena qaydalarına nəzarət etmək.
✅ 5. Son Dəyişikliklər və Yeniliklər (2025)
Əmək Məcəlləsinə 2025-ci ildə edilən bəzi yeniliklər:
- Elektron sənədləşmənin gücləndirilməsi (ƏMAS inteqrasiyası mütləq hal alıb);
- Məzuniyyət qrafiklərinin elektronlaşdırılması;
- Sənəd təqdim etməməyə görə cərimələrin artırılması;
- Əmək müqaviləsində əsas şərtlərin əhatə dairəsinin genişlənməsi.
🛡️ Bu dəyişikliklər işəgötürənin məsuliyyətini artırır və daxili HR və hüquq sistemlərinin gücləndirilməsini tələb edir.
✅ 6. Əmək Mübahisələri və Onların Həlli
Əmək Məcəlləsi işçi və işəgötürən arasında yaranan mübahisələrin həlli üçün aşağıdakı mərhələləri nəzərdə tutur:
- Daxili araşdırma və barışıq;
- Həmkarlar ittifaqının iştirakı (əgər mövcuddursa);
- Məhkəmə vasitəsilə əmək mübahisələrinin həlli.